Het is een vrouwenprobleem. Zorgen voor anderen kunnen we vaak als de beste, maar zodra het gaat over goed zorgen voor onszelf wordt het ineens een stuk lastiger.

Het mooiste voorbeeld is misschien wel dat je vroeger rustig een uur eerder opstond om ervoor te zorgen dat iedereen goed verzorgd de deur uitging. Maar dat je het nu enorm ingewikkeld vindt om een kwartiertje vrij te maken voor een goed ontbijt voor jezelf.

Iedere dag opnieuw sta je klaar voor je kinderen, je partner, je ouders en misschien inmiddels ook je kleinkinderen. Maar tijd voor jezelf schiet er steeds weer bij in. En als je dan eindelijk eens iets voor jezelf wilt doen of kopen voel je je schuldig.

Maar zo ergens rond je vijftigste begint je lichaam steeds harder te protesteren tegen al dat zorgen voor anderen. Je zorghormonen gaan met pensioen en vanaf nu is het de bedoeling dat jij hun taken gaat overnemen. Dat jij zelf gaat zorgen voor jou.

Vanaf nu is het belangrijk om de volgorde om te draaien. Om niet langer eerst voor iedereen te zorgen en te kijken wat er overblijft voor jou. Maar om eerst goed voor jezelf te zorgen, zodat je vanuit een gezonde basis ook goed voor anderen kunt blijven zorgen.

Dat is waar we het over gaan hebben in de podcast van deze week. Over hoe je vaker ja kunt zeggen tegen jezelf en nee tegen anderen.

Want als je van jouw tweede helft Jouw Beste Helft wilt maken, is het de hoogste tijd dat jij jezelf op nummer één gaat zetten.

Veel luisterplezier!

 

 

 

Het is een vrouwenprobleem. Zorgen voor anderen kunnen we vaak als de beste, maar zodra het gaat over goed zorgen voor onszelf wordt het ineens een stuk lastiger.

Het mooiste voorbeeld is misschien wel dat je vroeger rustig een uur eerder opstond om ervoor te zorgen dat iedereen goed verzorgd de deur uitging. Maar dat je het nu enorm ingewikkeld vindt om een kwartiertje vrij te maken voor een goed ontbijt voor jezelf.

Iedere dag opnieuw sta je klaar voor je kinderen, je partner, je ouders en misschien inmiddels ook je kleinkinderen. Maar tijd voor jezelf schiet er steeds weer bij in. En als je dan eindelijk eens iets voor jezelf wilt doen of kopen voel je je schuldig.

Maar zo ergens rond je vijftigste begint je lichaam steeds harder te protesteren tegen al dat zorgen voor anderen. Je zorghormonen gaan met pensioen en vanaf nu is het de bedoeling dat jij hun taken gaat overnemen. Dat jij zelf gaat zorgen voor jou.

Vanaf nu is het belangrijk om de volgorde om te draaien. Om niet langer eerst voor iedereen te zorgen en te kijken wat er overblijft voor jou. Maar om eerst goed voor jezelf te zorgen, zodat je vanuit een gezonde basis ook goed voor anderen kunt blijven zorgen.

Dat is waar we het over gaan hebben in de podcast van deze week. Over hoe je vaker ja kunt zeggen tegen jezelf en nee tegen anderen.

Want als je van jouw tweede helft Jouw Beste Helft wilt maken, is het de hoogste tijd dat jij jezelf op nummer één gaat zetten.

Veel luisterplezier!

 

Je kunt deze podcast ook beluisteren via:

 

TIJD MAKEN VOOR JEZELF

Dag mooie vrouw, daar ben ik weer!

We zijn weer terug van onze vakantie naar Portugal. We hebben daar een heerlijk appartement gehuurd aan het strand. Dus het was voor Maggie de eerste keer aan zee en ze vond het geweldig. Het is een ontzettende graver dus ze ging op het strand helemaal los. Daarbij was het heerlijk weer, zo´n twintig graden iedere dag met een zonnetje dus echt perfect strandweer voor mij. In de zomer vind ik niet veel aan het strand, maar in het voor- en najaar en ook in de winter vind ik het heerlijk.

We zijn naar het beroemde North Beach geweest waar de hoogste golven van de wereld schijnen te zijn en in de winter de wereldkampioenschappen surfen worden gehouden. De golven waren nu laag, slechts 4 meter, maar nog steeds impressive. En overal waren natuurlijk busjes met surfers, dus dat gaf een hele lekkere vibe. En we hebben de week afgesloten in Porto. Mocht je nog een citytrip willen doen, dan is dat echt een aanrader voor je. Wat een prachtige en fijne stad.

En nu zijn we dus weer terug in Spanje, waar deze week eindelijk de eerste renovaties aan ons huis plaatsvinden. Ik snap nu de manana, manana. Het is hier overigens nog steeds heerlijk weer, in de nacht wel koud, maar overdag zo´n 15 graden met een lekker zonnetje. En als die zon erdoor komt, dan is het gelijk warm. En het is natuurlijk heerlijk licht, wat een verschil met Zweden. Daar zaten we om deze tijd om 16.00 uur al in het stikkedonker. Dat zal ook nog wel even schakelen worden volgende week als ik in Stockholm ben.

Maar goed, dat is een ander verhaal, daar vertel ik je nog wel over. We gaan nu over naar de podcast van deze week. Vandaag wil ik het met je hebben over een onderwerp dat volgens mij voor heel veel vrouwen boven de 50 ontzettend belangrijk en vooral ook superlastig is. Namelijk het stellen van gezonde grenzen.

En dan bedoel ik niet alleen dat je wat vaker nee moet leren zeggen. Alhoewel dat voor veel vrouwen ook belangrijk is. Ik wil het over iets anders hebben, want grenzen stellen gaat over zoveel meer dan dat.

Grenzen stellen gaat primair over de plek die jij jezelf geeft in je eigen leven. Over hoeveel ruimte je vrijmaakt voor jouw behoeften, jouw wensen en jouw verlangens. En over de vraag of jij jezelf eigenlijk wel dezelfde zorg en aandacht geeft die je zo vanzelfsprekend aan anderen geeft.

Want wat ik zo vaak hoor van veel vrouwen die ik begeleid, is dat ze het lastig vinden om 's ochtends tijd vrij te maken voor een goed ontbijt. Want ze hebben het druk en ze hebben in de ochtend geen tijd. Of ze vinden het gewoon te veel gedoe om uitgebreid voor zichzelf iets klaar te maken.

Maar als ik vervolgens vraag hoe dat vroeger ging, toen de kinderen nog thuis woonden, dan blijkt dat ze zonder problemen een uur eerder opstonden om ervoor te zorgen dat iedereen goed verzorgd de deur uitging.

Met een volle broodtrommel, een gedekte ontbijttafel, gymtassen die waren ingepakt en al die andere dingen die erbij komen kijken tijdens de ochtendspits die je hebt met een gezin.

Inmiddels zijn die kinderen bijna volwassen of misschien al lang de deur uit en hoef je alleen nog maar voor jezelf te zorgen. Maar man wat is dat lastig.

Want voor een ander zorgen is zoveel makkelijker en vanzelfsprekender. Voor jezelf zorgen voelt vaak als iets extra's. Als iets dat je er ook nog bij moet proppen in je drukke agenda. En dat is waar de schoen wringt voor veel van ons. Want onze hormonen pikken het niet meer als we onszelf op plan B zetten. Vanaf nu is de volgorde anders:

Vanaf nu is het de bedoeling dat je eerst goed voor jezelf zorgt zodat je daarna goed voor anderen kunt blijven zorgen. Je lichaam gaat er niet meer mee akkoord als je eerst zorgt voor iedereen om je heen en vervolgens jezelf in de hoekjes en gaten propt die overblijven. 

Het is dus de hoogste tijd om te leren hoe je gezonde grenzen kunt stellen. Hoe je van de vrouw die altijd voor iedereen klaarstaat kunt gaan transformeren naar de vrouw die eerst en vooral voor zichzelf klaarstaat en vanuit die gezonde basis er kan zijn voor anderen.

Want als je terugkijkt op je leven, dan heb je waarschijnlijk heel wat jaren achter de rug waarin zorgen voor anderen een belangrijke rol speelde. En dat is heel normaal. Dat is wat onze zorghormonen willen. Zij zorgen achter de schermen voor jou zodat jij kunt zorgen voor de mensen om je heen. 

Zodat je je kinderen kunt opvoeden, je huishouden kunt runnen, een carrière kunt opbouwen of een eigen bedrijf kunt starten. Jij was degene die overal aan dacht. Denk aan het regelen van afspraken, het onthouden van verjaardagen en daar natuurlijk de cadeautjes voor regelen, boodschappen doen en ervoor zorgen dat het niemand aan iets ontbrak.

En dat deed je waarschijnlijk zonder erbij na te denken. Omdat het nou eenmaal zo hoorde. Toch?

Want als goede moeder zorg je voor je kinderen. Als liefdevolle partner hou je rekening met je wederhelft. En als betrokken dochter sta je klaar voor je ouders. En dat is helemaal prima. Zorgen voor anderen is iets prachtigs. Het geeft betekenis aan ons leven en helpt ons om liefdevolle verbindingen met andere mensen te creëren.

Maar wie zorgt er voor jou?

Want er ontstaat een probleem wanneer zorgen voor anderen zo vanzelfsprekend wordt dat je vergeet dat jij óók iemand bent voor wie gezorgd moet worden.

En dat is iets wat ik bij veel vrouwen zie.

Ze weten precies wat hun partner lekker vindt om te eten, maar hebben geen idee meer waar ze zelf eigenlijk trek in hebben.

Ze weten wanneer hun kleinkinderen vrij zijn van school, maar plannen nauwelijks tijd in voor hun eigen ontspanning.

Ze weten wat hun ouders nodig hebben, maar merken pas hoe moe ze zelf zijn wanneer ze 's avonds uitgeput op de bank zitten.

En ondertussen blijven ze doorgaan.

Want er is altijd wel iemand die iets nodig heeft.

Zorgen voor… houdt niet automatisch op na je 50e

Als je meer dan dertig jaar voor alles en iedereen hebt gezorgd dan is het een behoorlijk automatisch patroon geworden. En dan kunnen je zorghormonen wel met pensioen gaan, maar daarmee stopt de neiging om te zorgen niet gelijk.

Want ook volwassen kinderen hebben aandacht nodig. En ouders worden ouder en hebben ook meer hulp nodig. Ineens kan je moeder bijvoorbeeld niet meer zelfstandig naar de dokter. Of heeft je vader hulp nodig bij zijn administratie. Of misschien ben je ineens mantelzorger geworden voor een ouder die steeds minder zelf kan.

En dan zijn er misschien ook nog kleinkinderen. Ontzettend leuk natuurlijk. En heerlijk om tijd met ze door te brengen. Maar, wat als het oppassen langzaam verandert van iets wat je graag doet in iets wat eigenlijk van je wordt verwacht?

Wat als jouw kinderen er automatisch van uitgaan dat oma wel beschikbaar is? Voordat je het weet heb je er dan weer een nieuwe baan bij. En wat doe je als je op een dag eigenlijk helemaal geen zin hebt om op te passen, omdat je zelf iets anders wilt doen?

Durf je dat dan te zeggen? Of voel je je onmiddellijk schuldig?

Misschien heeft je partner ondertussen ook meer zorg nodig. Of ben je gewend geraakt om altijd rekening te houden hun met wensen, voorkeuren en behoeften.

En ergens tussen al die mensen die belangrijk voor je zijn, probeer jij ook nog een eigen leven te leiden. Met je werk, je vriendinnen, je hobby's en de dingen die jij graag nog zou willen ontdekken.

Jouw tweede helft staat voor de deur of misschien zit je er al middenin. En jouw tweede helft is voor jou. Helemaal voor jou alleen. En om te kunnen bepalen wat jij graag zou willen doen met jouw beste helft moet er wel ruimte zijn. En die ruimte ontstaat niet vanzelf. Die moet je creëren.

En dat is lastig voor veel van ons. We weten heel goed hoe we voor anderen moeten zorgen. We hebben de beste adviezen voor onze vriendinnen. Maar zodra het over onszelf gaat wordt het een stuk ingewikkelder.

En dat komt natuurlijk in de eerste plaats doordat we hebben geleerd om onze eigenwaarde te verbinden aan wat we voor anderen betekenen.

• Je bent een goede moeder wanneer je kinderen niets tekortkomen.
• Je bent een fijne partner wanneer je rekening houdt met de ander.
• Je bent een lieve dochter wanneer je altijd klaarstaat voor je ouders.

En natuurlijk is het fijn wanneer andere mensen blij zijn met wat je voor ze doet. Maar wanneer jouw gevoel van eigenwaarde vooral afhankelijk wordt van hoeveel je voor anderen betekent, dan gaan de dingen scheef.

Wat er dan gebeurt is, dat zorgen voor anderen voelt als iets wat je hoort te doen, terwijl zorgen voor jezelf of tijd nemen voor jezelf, of geld uitgeven aan jezelf voelt als iets wat je eerst moet verdienen.

• Je mag pas ontspannen als het werk gedaan is.
• Je mag pas gaan zitten als iedereen geholpen is.
• Je mag pas iets voor jezelf doen als niemand anders je nodig heeft.

En aangezien er altijd wel iets te doen is en er altijd wel iemand is die iets nodig heeft, komt dat moment voor jezelf vaak helemaal niet. Het is een patroon dat je misschien al tientallen jaren met je meedraagt.

Maar ergens zo rond je vijftigste komt je lijf hiertegen in opstand. En als je dan niet leert hoe je jezelf weer op één kunt gaan zetten, dan krijg je vroeger of later de rekening gepresenteerd.

Want tot je vijftigste zorgt je lichaam voor jou, tot je vijftigste heb je die prachtige zorghormonen die alles achter de schermen voor je regelen. Maar na je vijftigste is het de bedoeling dat je voor haar zorgt. En één van de taken uit het nieuwe zelfzorgpakket is dat je leert hoe je gezonde grenzen kunt stellen voor jezelf.

En de grote vraag is dan natuurlijk: hoe doe je dat? Eén van de grootste misverstanden over het stellen van grenzen is dat je anderen daarmee op een afstand houdt. Dat wanneer je een grens stelt, je eigenlijk zegt dat je geen rekening meer wilt houden met de ander.

Maar het zit iets anders in elkaar. Want gezonde grenzen zijn geen muren. Het is precies het tegenovergestelde. Gezonde grenzen maken het juist gemakkelijker om liefdevolle relaties met anderen te onderhouden.

Ik vergelijk gezonde grenzen graag met een ademend membraan. Een membraan is geen massieve muur die alles tegenhoudt. Het is een soort filter dat bepaalt wat er naar binnen mag en wat er buiten blijft.

En zo werken gezonde persoonlijke grenzen ook. Ze helpen je om ruimte te creëren voor de dingen die je voeden, energie geven en gelukkig maken. En ze helpen je om jezelf te beschermen tegen dingen die je uitputten, beschadigen of voortdurend meer van je vragen dan je eigenlijk te geven hebt.

Want wanneer je geen gezonde grenzen hebt, gebeurt er vaak iets heel anders. Dan blijf je maar geven. Je blijft ja zeggen, terwijl je eigenlijk nee voelt. Je blijft helpen, terwijl je moe bent. Je blijft rekening houden met anderen, terwijl je eigen behoeften steeds verder naar de achtergrond verdwijnen.

En op een gegeven moment is de maat vol. Dan word je boos. Of geïrriteerd. Of je trekt je terug. Misschien heb je ineens helemaal geen zin meer om bepaalde mensen te zien.

Niet noodzakelijk omdat je niet van ze houdt, maar omdat het contact met hen je inmiddels meer energie kost dan je kunt missen.

En dat is ontzettend jammer.

Want wanneer je eerder had aangegeven wat je wel en niet kunt geven, had je deze irritatie waarschijnlijk kunnen voorkomen. Gezonde grenzen zijn dus geen manier om mensen buiten te sluiten. Ze helpen je juist om je weer te verbinden met jezelf en je vanuit daar dieper en oprechter te kunnen verbinden met anderen.

Een belangrijk onderdeel van het stellen van gezonde grenzen is leren onderscheiden waarvoor jij verantwoordelijk bent en waarvoor niet. Want in tegenstelling tot wat we vaak leren ben je niet verantwoordelijk voor het geluk van iedereen.

Maar die gedachte is lastig voor veel vrouwen. Want als je jarenlang gewend bent geweest om voor anderen te zorgen, is het heel logisch dat je bent gaan denken dat jij verantwoordelijk bent voor hoe zij zich voelen.

• Je wilt niet dat je moeder teleurgesteld is.
• Je wilt niet dat je kinderen zich afgewezen voelen.
• Je wilt niet dat je partner ongelukkig is.

Dus probeer je ervoor te zorgen dat iedereen tevreden is. Maar daarmee leg je een enorme en veel te grote verantwoordelijkheid bij jezelf neer.

Want hoe lief je ook bent en hoeveel je ook voor anderen doet, je kunt niet voorkomen dat andere mensen soms teleurgesteld, verdrietig of ontevreden zijn.

En dat hoeft ook niet.

Je kunt rekening houden met de gevoelens van andere, maar je bent er niet voor verantwoordelijk. Dat betekent overigens niet dat je iemand die afhankelijk is van jouw zorg zomaar aan zijn lot kunt overlaten.

Wanneer je mantelzorger bent voor een ouder met dementie of een partner met een ernstige ziekte, zijn er natuurlijk verantwoordelijkheden die je niet zomaar naast je neer kunt leggen.

Maar ook dan blijft de vraag belangrijk hoeveel zorg jij kunt dragen. En, heel belangrijk, vanuit welke energie je ervoor kiest om deze zorg op je te nemen. Doe je het omdat je het gevoel hebt dat je geen keuze hebt of kies je ervoor vanuit liefde om dit te geven. Het ene vreet je op en het andere geeft je energie.

Maar juist wanneer anderen afhankelijk zijn van jouw zorg, is het belangrijker dan ooit dat je ook goed voor jezelf blijft zorgen. En de basis daarvoor zijn gezonde grenzen. En in tegenstelling tot wat we vaak denken beginnen die niet met nee zeggen tegen een ander, maar met ja zeggen tegen jezelf.

• Ja tegen voldoende slaap.
• Ja tegen een voedzaam ontbijt.
• Ja tegen een wandeling omdat je behoefte hebt aan frisse lucht.
• Ja tegen een middag waar je helemaal niets hoeft.
• Ja tegen tijd voor je eigen interesses en verlangens.

En wanneer je eenmaal besluit dat die dingen belangrijk voor je zijn, worden grenzen een manier om daar ruimte voor te maken. Stel bijvoorbeeld dat je iedere woensdagochtend wilt gaan wandelen met een vriendin. Dat is jouw moment.

Maar je dochter vraagt of je op woensdag op de kleinkinderen kunt passen. Dan is waarschijnlijk je eerste reflex om ja te zeggen. Want je dochter heeft het druk. En je wilt haar natuurlijk helpen. Dus zeg je de wandeling af.

En misschien doe je dat de week daarna weer. En de week daarna opnieuw. Totdat je uiteindelijk helemaal niet meer gaat wandelen. Niet omdat je niet wilt wandelen, maar omdat de behoeften van anderen steeds belangrijker worden dan jouw eigen behoeften.

Gezonde grenzen helpen je om jouw ruimte te bewaken. Want in plaats van ja zeggen vanuit de oude reflex kun je ook zeggen

'Lieve schat, ik pas heel graag op de kinderen, maar woensdag is mijn wandeldag. Op donderdag kan ik wel.'

Dan wijs je je dochter niet af. Je maakt alleen duidelijk dat jouw eigen plannen ook belangrijk zijn. En dat is precies waar gezonde grenzen stellen over gaat.

En ja, dat klinkt misschien allemaal heel gemakkelijk.

• Want wat als je dochter teleurgesteld is?
• Wat als je moeder boos wordt omdat je niet langskomt?
• Wat als je partner het vervelend vindt dat je iets voor jezelf gaat doen?

Geheid dat je je schuldig voelt. Zeker wanneer je jarenlang gewend bent geweest om jezelf aan te passen aan de behoeften van anderen. Maar schuldgevoel betekent niet automatisch dat je iets verkeerd doet. Schuldgevoel betekent alleen dat je iets anders doet dan je gewend bent.

Wanneer je voor het eerst een keuze maakt voor jouw eigen behoeften kan dat heel ongemakkelijk voelen. Voor jezelf, maar zeker ook voor de mensen om je heen. Want wanneer jij jarenlang altijd beschikbaar bent geweest, zijn anderen eraan gewend geraakt dat ze op je kunnen rekenen.

Je bent dan een soort van vanzelfsprekend onderdeel van hun CAO geworden. En als je dan ineens aangeeft dat je niet kunt, zullen ze daaraan moeten wennen. Maar dat betekent niet dat je iets verkeerd doet. Het betekent alleen dat er iets verandert.

Namelijk dat je begint om je grenzen aan te geven. Want gezonde grenzen gaan niet over het veranderen of controleren van andere mensen. Ze gaan over wat jij zelf doet. Over hoe jij kiest te reageren.

Stel dat iemand tegen je schreeuwt tijdens een gesprek. Dan kun je eindeloos proberen om die ander duidelijk te maken dat hij niet mag schreeuwen.

Maar je kunt ook zeggen:

'Ik wil dit gesprek graag met je voeren, maar niet wanneer er tegen me geschreeuwd wordt. Als dat gebeurt, stop ik het gesprek en praten we later verder.'

Je bepaalt daarmee niet wat de ander moet doen. Je maakt alleen duidelijk wat jij gaat doen om voor jezelf te zorgen.

Of stel dat je bij je moeder op bezoek bent en ze blijft aandringen om iets te eten wat je niet wilt. Je zegt vriendelijk nee. Maar ze blijft aandringen.

Dan kun je aangeven:

'Mam, ik vind het ontzettend lief dat je dit voor me hebt klaargemaakt, maar ik wil het niet eten. En ik zou het fijn vinden als je mijn keuze respecteert.'

Wanneer ze blijft aandringen, kun je besluiten het onderwerp te veranderen of je bezoek op een ander moment voort te zetten.

Een grens is geen dreigement. Het is een manier om verantwoordelijkheid te nemen voor jouw eigen keuzes en gedrag.

En daarbij is het belangrijk dat je alleen consequenties noemt die je ook daadwerkelijk kunt en wilt uitvoeren. Want gezonde grenzen vragen niet alleen om duidelijkheid naar anderen. Ze vragen ook om betrouwbaarheid naar jezelf.

En daar waar je nog niet voor jezelf kiest, ga je compenseren. Met eten, met drinken, met online shoppen, met Netflixen, met doemscrollen. Want wanneer je de hele dag bezig bent met de behoeften van anderen, zijn dit vaak de dingen die je helpen om even een moment van ontspanning voor jezelf te creëren.

En de vraag is waarom je jezelf gedurende de rest van de dag zo weinig ruimte geeft.

• Waarom gun je jezelf dat kwartiertje voor een goed ontbijt niet?
• Waarom neem je geen pauze wanneer je moe bent?
• Waarom vind je het gemakkelijker om voor anderen te zorgen dan voor jezelf?
• Waarom vind je het lastig om geld uit te geven voor jezelf?

Maar ook: wat zou er gebeuren wanneer je jezelf gedurende de dag vaker gaat geven wat je nodig hebt? En dan heb ik het niet alleen over goede voeding, maar ook over rust, ontspanning, plezier en ruimte.

Want vanaf nu hoef je niet langer eerst voor iedereen te zorgen voordat jij aan de beurt bent. Je hoeft niet eerst alles af te hebben voordat je mag ontspannen. En je hoeft niet te wachten totdat niemand je meer nodig heeft voordat je aandacht aan jezelf mag besteden.

Want dat moment komt misschien wel nooit.

• Er zullen altijd mensen zijn die iets van je vragen.
• Er zullen altijd dingen zijn die gedaan moeten worden.
• En er zullen altijd redenen zijn om jouw eigen behoeften nog even uit te stellen.

De vraag die je jezelf vanaf nu kunt stellen is niet meer wat hebben anderen vandaag van mij nodig, maar wat heb ik vandaag nodig om goed voor mezelf te zorgen?

En dat betekent niet dat je egoïstisch wordt. Het betekent niet dat je minder van je partner, kinderen, ouders of kleinkinderen houdt. En het betekent ook niet dat je nooit meer iets voor een ander doet wanneer het jou even niet uitkomt.

Het betekent dat jij jezelf niet langer automatisch op de laatste plaats zet. Dat je jouw eigen lichaam, jouw energie en jouw behoeften serieus neemt. En dat je begrijpt dat goed voor jezelf zorgen geen luxe is. Het is een verantwoordelijkheid.

Een verantwoordelijkheid die je niet langer bij anderen neerlegt, maar zelf op je neemt.

Want niemand anders kan voor jou bepalen hoeveel rust je nodig hebt, waar je gelukkig van wordt of wat jouw lichaam je probeert te vertellen. Dat zul je zelf moeten ontdekken. En vervolgens zul je daar ook naar moeten gaan handelen.

Want als je van jouw tweede helft Jouw Beste Helft wilt maken is het belangrijk dat je opnieuw gaat ontdekken wie je wilt zijn. Dat je jezelf opnieuw gaat creëren.

• Als moeder.
• Als partner.
• Als dochter
• Als oma.
• Maar vooral als vrouw.

Wat zijn jouw verlangens, wat zijn jouw dromen en wat zijn jouw behoeften en mogelijkheden.

En dat vraagt van je dat je nog steeds liefdevol betrokken bent bij de mensen om je heen, maar dat je daarbij je jezelf niet langer vergeet.

Dus dat je niet pas rust neemt wanneer je uitgeput bent, maar rust een vaste plek geeft in je leven.

Dat je niet pas goed gaat eten wanneer je lichaam protesteert, maar jezelf iedere dag voedt omdat je lichaam dat waard is.

Dat je niet langer automatisch ja zegt tegen iedereen, maar eerst even bij jezelf nagaat of je het ook werkelijk wilt en kunt.

En dat is niet altijd gemakkelijk. Zeker niet wanneer je al tientallen jaren gewend bent om het anders te doen. Maar het is wel iets wat je kunt leren. En gezonde grenzen helpen je daarbij.

Niet door muren om jezelf heen te bouwen. Maar door ruimte te creëren voor jezelf. Zodat je vanuit die ruimte ook weer op een fijne, liefdevolle manier met anderen verbonden kunt zijn.

Ik wil je uitnodigen om de komende dagen eens heel bewust te kijken naar de manier waarop jij voor jezelf zorgt. En dan bedoel ik niet alleen of je gezond eet of voldoende beweegt. Ik bedoel vooral de plek die jij jezelf geeft in je eigen leven.

Vraag jezelf eens af:

Voor wie zorg ik allemaal? Hoeveel tijd en energie besteed ik aan de behoeften van anderen? En: hoeveel tijd en aandacht geef ik eigenlijk aan mijn eigen behoeften?

Zijn er dingen die ik voor anderen zonder nadenken doe, maar die ik voor mezelf steeds opnieuw uitstel?

En wat zou er veranderen wanneer ik mezelf vanaf nu dezelfde liefde, aandacht en zorg zou geven die ik zo vanzelfsprekend aan anderen geef?

• Misschien begint dat inderdaad met een kwartiertje eerder opstaan om een fijn ontbijt voor jezelf te maken.
• Misschien met een vaste middag vrij voor jezelf waarop je iets doet waar jij blij van wordt.
• Misschien met het bespreekbaar maken van de zorg voor je ouders, zodat je niet langer alles alleen hoeft te dragen.
• Of misschien met het uitspreken van een grens die je al heel lang voelt, maar waar je tot nu toe niets mee hebt gedaan.

Het hoeft niet groot te zijn. Begin klein. Met één ding. Eén moment waarop je vanaf nu bewust voor jezelf gaat zorgen. En geef dat moment dezelfde waarde als de afspraken die je met anderen maakt.

Want een afspraak met jezelf is vanaf nu belangrijker dan een afspraak met anderen. Vanaf nu is het belangrijk om jezelf serieus te nemen. Om jezelf belangrijk genoeg te vinden om goed voor te zorgen.

En bij het besef dat jij niet alleen verantwoordelijk bent voor wat je anderen geeft, maar ook voor wat je jezelf geeft.

Dat is wat mij betreft een van de mooiste vormen van vrouwelijk zelfleiderschap.

Ik wens je een heerlijke week en tot de volgende keer maar weer!

 

 

TIJD MAKEN VOOR JEZELF

Dag mooie vrouw, daar ben ik weer!

We zijn weer terug van onze vakantie naar Portugal. We hebben daar een heerlijk appartement gehuurd aan het strand. Dus het was voor Maggie de eerste keer aan zee en ze vond het geweldig. Het is een ontzettende graver dus ze ging op het strand helemaal los. Daarbij was het heerlijk weer, zo´n twintig graden iedere dag met een zonnetje dus echt perfect strandweer voor mij. In de zomer vind ik niet veel aan het strand, maar in het voor- en najaar en ook in de winter vind ik het heerlijk.

We zijn naar het beroemde North Beach geweest waar de hoogste golven van de wereld schijnen te zijn en in de winter de wereldkampioenschappen surfen worden gehouden. De golven waren nu laag, slechts 4 meter, maar nog steeds impressive. En overal waren natuurlijk busjes met surfers, dus dat gaf een hele lekkere vibe. En we hebben de week afgesloten in Porto. Mocht je nog een citytrip willen doen, dan is dat echt een aanrader voor je. Wat een prachtige en fijne stad.

En nu zijn we dus weer terug in Spanje, waar deze week eindelijk de eerste renovaties aan ons huis plaatsvinden. Ik snap nu de manana, manana. Het is hier overigens nog steeds heerlijk weer, in de nacht wel koud, maar overdag zo´n 15 graden met een lekker zonnetje. En als die zon erdoor komt, dan is het gelijk warm. En het is natuurlijk heerlijk licht, wat een verschil met Zweden. Daar zaten we om deze tijd om 16.00 uur al in het stikkedonker. Dat zal ook nog wel even schakelen worden volgende week als ik in Stockholm ben.

Maar goed, dat is een ander verhaal, daar vertel ik je nog wel over. We gaan nu over naar de podcast van deze week. Vandaag wil ik het met je hebben over een onderwerp dat volgens mij voor heel veel vrouwen boven de 50 ontzettend belangrijk en vooral ook superlastig is. Namelijk het stellen van gezonde grenzen.

En dan bedoel ik niet alleen dat je wat vaker nee moet leren zeggen. Alhoewel dat voor veel vrouwen ook belangrijk is. Ik wil het over iets anders hebben, want grenzen stellen gaat over zoveel meer dan dat.

Grenzen stellen gaat primair over de plek die jij jezelf geeft in je eigen leven. Over hoeveel ruimte je vrijmaakt voor jouw behoeften, jouw wensen en jouw verlangens. En over de vraag of jij jezelf eigenlijk wel dezelfde zorg en aandacht geeft die je zo vanzelfsprekend aan anderen geeft.

Want wat ik zo vaak hoor van veel vrouwen die ik begeleid, is dat ze het lastig vinden om 's ochtends tijd vrij te maken voor een goed ontbijt. Want ze hebben het druk en ze hebben in de ochtend geen tijd. Of ze vinden het gewoon te veel gedoe om uitgebreid voor zichzelf iets klaar te maken.

Maar als ik vervolgens vraag hoe dat vroeger ging, toen de kinderen nog thuis woonden, dan blijkt dat ze zonder problemen een uur eerder opstonden om ervoor te zorgen dat iedereen goed verzorgd de deur uitging.

Met een volle broodtrommel, een gedekte ontbijttafel, gymtassen die waren ingepakt en al die andere dingen die erbij komen kijken tijdens de ochtendspits die je hebt met een gezin.

Inmiddels zijn die kinderen bijna volwassen of misschien al lang de deur uit en hoef je alleen nog maar voor jezelf te zorgen. Maar man wat is dat lastig.

Want voor een ander zorgen is zoveel makkelijker en vanzelfsprekender. Voor jezelf zorgen voelt vaak als iets extra's. Als iets dat je er ook nog bij moet proppen in je drukke agenda. En dat is waar de schoen wringt voor veel van ons. Want onze hormonen pikken het niet meer als we onszelf op plan B zetten. Vanaf nu is de volgorde anders:

Vanaf nu is het de bedoeling dat je eerst goed voor jezelf zorgt zodat je daarna goed voor anderen kunt blijven zorgen. Je lichaam gaat er niet meer mee akkoord als je eerst zorgt voor iedereen om je heen en vervolgens jezelf in de hoekjes en gaten propt die overblijven. 

Het is dus de hoogste tijd om te leren hoe je gezonde grenzen kunt stellen. Hoe je van de vrouw die altijd voor iedereen klaarstaat kunt gaan transformeren naar de vrouw die eerst en vooral voor zichzelf klaarstaat en vanuit die gezonde basis er kan zijn voor anderen.

Want als je terugkijkt op je leven, dan heb je waarschijnlijk heel wat jaren achter de rug waarin zorgen voor anderen een belangrijke rol speelde. En dat is heel normaal. Dat is wat onze zorghormonen willen. Zij zorgen achter de schermen voor jou zodat jij kunt zorgen voor de mensen om je heen. 

Zodat je je kinderen kunt opvoeden, je huishouden kunt runnen, een carrière kunt opbouwen of een eigen bedrijf kunt starten. Jij was degene die overal aan dacht. Denk aan het regelen van afspraken, het onthouden van verjaardagen en daar natuurlijk de cadeautjes voor regelen, boodschappen doen en ervoor zorgen dat het niemand aan iets ontbrak.

En dat deed je waarschijnlijk zonder erbij na te denken. Omdat het nou eenmaal zo hoorde. Toch?

Want als goede moeder zorg je voor je kinderen. Als liefdevolle partner hou je rekening met je wederhelft. En als betrokken dochter sta je klaar voor je ouders. En dat is helemaal prima. Zorgen voor anderen is iets prachtigs. Het geeft betekenis aan ons leven en helpt ons om liefdevolle verbindingen met andere mensen te creëren.

Maar wie zorgt er voor jou?

Want er ontstaat een probleem wanneer zorgen voor anderen zo vanzelfsprekend wordt dat je vergeet dat jij óók iemand bent voor wie gezorgd moet worden.

En dat is iets wat ik bij veel vrouwen zie.

Ze weten precies wat hun partner lekker vindt om te eten, maar hebben geen idee meer waar ze zelf eigenlijk trek in hebben.

Ze weten wanneer hun kleinkinderen vrij zijn van school, maar plannen nauwelijks tijd in voor hun eigen ontspanning.

Ze weten wat hun ouders nodig hebben, maar merken pas hoe moe ze zelf zijn wanneer ze 's avonds uitgeput op de bank zitten.

En ondertussen blijven ze doorgaan.

Want er is altijd wel iemand die iets nodig heeft.

Zorgen voor… houdt niet automatisch op na je 50e

Als je meer dan dertig jaar voor alles en iedereen hebt gezorgd dan is het een behoorlijk automatisch patroon geworden. En dan kunnen je zorghormonen wel met pensioen gaan, maar daarmee stopt de neiging om te zorgen niet gelijk.

Want ook volwassen kinderen hebben aandacht nodig. En ouders worden ouder en hebben ook meer hulp nodig. Ineens kan je moeder bijvoorbeeld niet meer zelfstandig naar de dokter. Of heeft je vader hulp nodig bij zijn administratie. Of misschien ben je ineens mantelzorger geworden voor een ouder die steeds minder zelf kan.

En dan zijn er misschien ook nog kleinkinderen. Ontzettend leuk natuurlijk. En heerlijk om tijd met ze door te brengen. Maar, wat als het oppassen langzaam verandert van iets wat je graag doet in iets wat eigenlijk van je wordt verwacht?

Wat als jouw kinderen er automatisch van uitgaan dat oma wel beschikbaar is? Voordat je het weet heb je er dan weer een nieuwe baan bij. En wat doe je als je op een dag eigenlijk helemaal geen zin hebt om op te passen, omdat je zelf iets anders wilt doen?

Durf je dat dan te zeggen? Of voel je je onmiddellijk schuldig?

Misschien heeft je partner ondertussen ook meer zorg nodig. Of ben je gewend geraakt om altijd rekening te houden hun met wensen, voorkeuren en behoeften.

En ergens tussen al die mensen die belangrijk voor je zijn, probeer jij ook nog een eigen leven te leiden. Met je werk, je vriendinnen, je hobby's en de dingen die jij graag nog zou willen ontdekken.

Jouw tweede helft staat voor de deur of misschien zit je er al middenin. En jouw tweede helft is voor jou. Helemaal voor jou alleen. En om te kunnen bepalen wat jij graag zou willen doen met jouw beste helft moet er wel ruimte zijn. En die ruimte ontstaat niet vanzelf. Die moet je creëren.

En dat is lastig voor veel van ons. We weten heel goed hoe we voor anderen moeten zorgen. We hebben de beste adviezen voor onze vriendinnen. Maar zodra het over onszelf gaat wordt het een stuk ingewikkelder.

En dat komt natuurlijk in de eerste plaats doordat we hebben geleerd om onze eigenwaarde te verbinden aan wat we voor anderen betekenen.

• Je bent een goede moeder wanneer je kinderen niets tekortkomen.
• Je bent een fijne partner wanneer je rekening houdt met de ander.
• Je bent een lieve dochter wanneer je altijd klaarstaat voor je ouders.

En natuurlijk is het fijn wanneer andere mensen blij zijn met wat je voor ze doet. Maar wanneer jouw gevoel van eigenwaarde vooral afhankelijk wordt van hoeveel je voor anderen betekent, dan gaan de dingen scheef.

Wat er dan gebeurt is, dat zorgen voor anderen voelt als iets wat je hoort te doen, terwijl zorgen voor jezelf of tijd nemen voor jezelf, of geld uitgeven aan jezelf voelt als iets wat je eerst moet verdienen.

• Je mag pas ontspannen als het werk gedaan is.
• Je mag pas gaan zitten als iedereen geholpen is.
• Je mag pas iets voor jezelf doen als niemand anders je nodig heeft.

En aangezien er altijd wel iets te doen is en er altijd wel iemand is die iets nodig heeft, komt dat moment voor jezelf vaak helemaal niet. Het is een patroon dat je misschien al tientallen jaren met je meedraagt.

Maar ergens zo rond je vijftigste komt je lijf hiertegen in opstand. En als je dan niet leert hoe je jezelf weer op één kunt gaan zetten, dan krijg je vroeger of later de rekening gepresenteerd.

Want tot je vijftigste zorgt je lichaam voor jou, tot je vijftigste heb je die prachtige zorghormonen die alles achter de schermen voor je regelen. Maar na je vijftigste is het de bedoeling dat je voor haar zorgt. En één van de taken uit het nieuwe zelfzorgpakket is dat je leert hoe je gezonde grenzen kunt stellen voor jezelf.

En de grote vraag is dan natuurlijk: hoe doe je dat? Eén van de grootste misverstanden over het stellen van grenzen is dat je anderen daarmee op een afstand houdt. Dat wanneer je een grens stelt, je eigenlijk zegt dat je geen rekening meer wilt houden met de ander.

Maar het zit iets anders in elkaar. Want gezonde grenzen zijn geen muren. Het is precies het tegenovergestelde. Gezonde grenzen maken het juist gemakkelijker om liefdevolle relaties met anderen te onderhouden.

Ik vergelijk gezonde grenzen graag met een ademend membraan. Een membraan is geen massieve muur die alles tegenhoudt. Het is een soort filter dat bepaalt wat er naar binnen mag en wat er buiten blijft.

En zo werken gezonde persoonlijke grenzen ook. Ze helpen je om ruimte te creëren voor de dingen die je voeden, energie geven en gelukkig maken. En ze helpen je om jezelf te beschermen tegen dingen die je uitputten, beschadigen of voortdurend meer van je vragen dan je eigenlijk te geven hebt.

Want wanneer je geen gezonde grenzen hebt, gebeurt er vaak iets heel anders. Dan blijf je maar geven. Je blijft ja zeggen, terwijl je eigenlijk nee voelt. Je blijft helpen, terwijl je moe bent. Je blijft rekening houden met anderen, terwijl je eigen behoeften steeds verder naar de achtergrond verdwijnen.

En op een gegeven moment is de maat vol. Dan word je boos. Of geïrriteerd. Of je trekt je terug. Misschien heb je ineens helemaal geen zin meer om bepaalde mensen te zien.

Niet noodzakelijk omdat je niet van ze houdt, maar omdat het contact met hen je inmiddels meer energie kost dan je kunt missen.

En dat is ontzettend jammer.

Want wanneer je eerder had aangegeven wat je wel en niet kunt geven, had je deze irritatie waarschijnlijk kunnen voorkomen. Gezonde grenzen zijn dus geen manier om mensen buiten te sluiten. Ze helpen je juist om je weer te verbinden met jezelf en je vanuit daar dieper en oprechter te kunnen verbinden met anderen.

Een belangrijk onderdeel van het stellen van gezonde grenzen is leren onderscheiden waarvoor jij verantwoordelijk bent en waarvoor niet. Want in tegenstelling tot wat we vaak leren ben je niet verantwoordelijk voor het geluk van iedereen.

Maar die gedachte is lastig voor veel vrouwen. Want als je jarenlang gewend bent geweest om voor anderen te zorgen, is het heel logisch dat je bent gaan denken dat jij verantwoordelijk bent voor hoe zij zich voelen.

• Je wilt niet dat je moeder teleurgesteld is.
• Je wilt niet dat je kinderen zich afgewezen voelen.
• Je wilt niet dat je partner ongelukkig is.

Dus probeer je ervoor te zorgen dat iedereen tevreden is. Maar daarmee leg je een enorme en veel te grote verantwoordelijkheid bij jezelf neer.

Want hoe lief je ook bent en hoeveel je ook voor anderen doet, je kunt niet voorkomen dat andere mensen soms teleurgesteld, verdrietig of ontevreden zijn.

En dat hoeft ook niet.

Je kunt rekening houden met de gevoelens van andere, maar je bent er niet voor verantwoordelijk. Dat betekent overigens niet dat je iemand die afhankelijk is van jouw zorg zomaar aan zijn lot kunt overlaten.

Wanneer je mantelzorger bent voor een ouder met dementie of een partner met een ernstige ziekte, zijn er natuurlijk verantwoordelijkheden die je niet zomaar naast je neer kunt leggen.

Maar ook dan blijft de vraag belangrijk hoeveel zorg jij kunt dragen. En, heel belangrijk, vanuit welke energie je ervoor kiest om deze zorg op je te nemen. Doe je het omdat je het gevoel hebt dat je geen keuze hebt of kies je ervoor vanuit liefde om dit te geven. Het ene vreet je op en het andere geeft je energie.

Maar juist wanneer anderen afhankelijk zijn van jouw zorg, is het belangrijker dan ooit dat je ook goed voor jezelf blijft zorgen. En de basis daarvoor zijn gezonde grenzen. En in tegenstelling tot wat we vaak denken beginnen die niet met nee zeggen tegen een ander, maar met ja zeggen tegen jezelf.

• Ja tegen voldoende slaap.
• Ja tegen een voedzaam ontbijt.
• Ja tegen een wandeling omdat je behoefte hebt aan frisse lucht.
• Ja tegen een middag waar je helemaal niets hoeft.
• Ja tegen tijd voor je eigen interesses en verlangens.

En wanneer je eenmaal besluit dat die dingen belangrijk voor je zijn, worden grenzen een manier om daar ruimte voor te maken. Stel bijvoorbeeld dat je iedere woensdagochtend wilt gaan wandelen met een vriendin. Dat is jouw moment.

Maar je dochter vraagt of je op woensdag op de kleinkinderen kunt passen. Dan is waarschijnlijk je eerste reflex om ja te zeggen. Want je dochter heeft het druk. En je wilt haar natuurlijk helpen. Dus zeg je de wandeling af.

En misschien doe je dat de week daarna weer. En de week daarna opnieuw. Totdat je uiteindelijk helemaal niet meer gaat wandelen. Niet omdat je niet wilt wandelen, maar omdat de behoeften van anderen steeds belangrijker worden dan jouw eigen behoeften.

Gezonde grenzen helpen je om jouw ruimte te bewaken. Want in plaats van ja zeggen vanuit de oude reflex kun je ook zeggen

'Lieve schat, ik pas heel graag op de kinderen, maar woensdag is mijn wandeldag. Op donderdag kan ik wel.'

Dan wijs je je dochter niet af. Je maakt alleen duidelijk dat jouw eigen plannen ook belangrijk zijn. En dat is precies waar gezonde grenzen stellen over gaat.

En ja, dat klinkt misschien allemaal heel gemakkelijk.

• Want wat als je dochter teleurgesteld is?
• Wat als je moeder boos wordt omdat je niet langskomt?
• Wat als je partner het vervelend vindt dat je iets voor jezelf gaat doen?

Geheid dat je je schuldig voelt. Zeker wanneer je jarenlang gewend bent geweest om jezelf aan te passen aan de behoeften van anderen. Maar schuldgevoel betekent niet automatisch dat je iets verkeerd doet. Schuldgevoel betekent alleen dat je iets anders doet dan je gewend bent.

Wanneer je voor het eerst een keuze maakt voor jouw eigen behoeften kan dat heel ongemakkelijk voelen. Voor jezelf, maar zeker ook voor de mensen om je heen. Want wanneer jij jarenlang altijd beschikbaar bent geweest, zijn anderen eraan gewend geraakt dat ze op je kunnen rekenen.

Je bent dan een soort van vanzelfsprekend onderdeel van hun CAO geworden. En als je dan ineens aangeeft dat je niet kunt, zullen ze daaraan moeten wennen. Maar dat betekent niet dat je iets verkeerd doet. Het betekent alleen dat er iets verandert.

Namelijk dat je begint om je grenzen aan te geven. Want gezonde grenzen gaan niet over het veranderen of controleren van andere mensen. Ze gaan over wat jij zelf doet. Over hoe jij kiest te reageren.

Stel dat iemand tegen je schreeuwt tijdens een gesprek. Dan kun je eindeloos proberen om die ander duidelijk te maken dat hij niet mag schreeuwen.

Maar je kunt ook zeggen:

'Ik wil dit gesprek graag met je voeren, maar niet wanneer er tegen me geschreeuwd wordt. Als dat gebeurt, stop ik het gesprek en praten we later verder.'

Je bepaalt daarmee niet wat de ander moet doen. Je maakt alleen duidelijk wat jij gaat doen om voor jezelf te zorgen.

Of stel dat je bij je moeder op bezoek bent en ze blijft aandringen om iets te eten wat je niet wilt. Je zegt vriendelijk nee. Maar ze blijft aandringen.

Dan kun je aangeven:

'Mam, ik vind het ontzettend lief dat je dit voor me hebt klaargemaakt, maar ik wil het niet eten. En ik zou het fijn vinden als je mijn keuze respecteert.'

Wanneer ze blijft aandringen, kun je besluiten het onderwerp te veranderen of je bezoek op een ander moment voort te zetten.

Een grens is geen dreigement. Het is een manier om verantwoordelijkheid te nemen voor jouw eigen keuzes en gedrag.

En daarbij is het belangrijk dat je alleen consequenties noemt die je ook daadwerkelijk kunt en wilt uitvoeren. Want gezonde grenzen vragen niet alleen om duidelijkheid naar anderen. Ze vragen ook om betrouwbaarheid naar jezelf.

En daar waar je nog niet voor jezelf kiest, ga je compenseren. Met eten, met drinken, met online shoppen, met Netflixen, met doemscrollen. Want wanneer je de hele dag bezig bent met de behoeften van anderen, zijn dit vaak de dingen die je helpen om even een moment van ontspanning voor jezelf te creëren.

En de vraag is waarom je jezelf gedurende de rest van de dag zo weinig ruimte geeft.

• Waarom gun je jezelf dat kwartiertje voor een goed ontbijt niet?
• Waarom neem je geen pauze wanneer je moe bent?
• Waarom vind je het gemakkelijker om voor anderen te zorgen dan voor jezelf?
• Waarom vind je het lastig om geld uit te geven voor jezelf?

Maar ook: wat zou er gebeuren wanneer je jezelf gedurende de dag vaker gaat geven wat je nodig hebt? En dan heb ik het niet alleen over goede voeding, maar ook over rust, ontspanning, plezier en ruimte.

Want vanaf nu hoef je niet langer eerst voor iedereen te zorgen voordat jij aan de beurt bent. Je hoeft niet eerst alles af te hebben voordat je mag ontspannen. En je hoeft niet te wachten totdat niemand je meer nodig heeft voordat je aandacht aan jezelf mag besteden.

Want dat moment komt misschien wel nooit.

• Er zullen altijd mensen zijn die iets van je vragen.
• Er zullen altijd dingen zijn die gedaan moeten worden.
• En er zullen altijd redenen zijn om jouw eigen behoeften nog even uit te stellen.

De vraag die je jezelf vanaf nu kunt stellen is niet meer wat hebben anderen vandaag van mij nodig, maar wat heb ik vandaag nodig om goed voor mezelf te zorgen?

En dat betekent niet dat je egoïstisch wordt. Het betekent niet dat je minder van je partner, kinderen, ouders of kleinkinderen houdt. En het betekent ook niet dat je nooit meer iets voor een ander doet wanneer het jou even niet uitkomt.

Het betekent dat jij jezelf niet langer automatisch op de laatste plaats zet. Dat je jouw eigen lichaam, jouw energie en jouw behoeften serieus neemt. En dat je begrijpt dat goed voor jezelf zorgen geen luxe is. Het is een verantwoordelijkheid.

Een verantwoordelijkheid die je niet langer bij anderen neerlegt, maar zelf op je neemt.

Want niemand anders kan voor jou bepalen hoeveel rust je nodig hebt, waar je gelukkig van wordt of wat jouw lichaam je probeert te vertellen. Dat zul je zelf moeten ontdekken. En vervolgens zul je daar ook naar moeten gaan handelen.

Want als je van jouw tweede helft Jouw Beste Helft wilt maken is het belangrijk dat je opnieuw gaat ontdekken wie je wilt zijn. Dat je jezelf opnieuw gaat creëren.

• Als moeder.
• Als partner.
• Als dochter
• Als oma.
• Maar vooral als vrouw.

Wat zijn jouw verlangens, wat zijn jouw dromen en wat zijn jouw behoeften en mogelijkheden.

En dat vraagt van je dat je nog steeds liefdevol betrokken bent bij de mensen om je heen, maar dat je daarbij je jezelf niet langer vergeet.

Dus dat je niet pas rust neemt wanneer je uitgeput bent, maar rust een vaste plek geeft in je leven.

Dat je niet pas goed gaat eten wanneer je lichaam protesteert, maar jezelf iedere dag voedt omdat je lichaam dat waard is.

Dat je niet langer automatisch ja zegt tegen iedereen, maar eerst even bij jezelf nagaat of je het ook werkelijk wilt en kunt.

En dat is niet altijd gemakkelijk. Zeker niet wanneer je al tientallen jaren gewend bent om het anders te doen. Maar het is wel iets wat je kunt leren. En gezonde grenzen helpen je daarbij.

Niet door muren om jezelf heen te bouwen. Maar door ruimte te creëren voor jezelf. Zodat je vanuit die ruimte ook weer op een fijne, liefdevolle manier met anderen verbonden kunt zijn.

Ik wil je uitnodigen om de komende dagen eens heel bewust te kijken naar de manier waarop jij voor jezelf zorgt. En dan bedoel ik niet alleen of je gezond eet of voldoende beweegt. Ik bedoel vooral de plek die jij jezelf geeft in je eigen leven.

Vraag jezelf eens af:

Voor wie zorg ik allemaal? Hoeveel tijd en energie besteed ik aan de behoeften van anderen? En: hoeveel tijd en aandacht geef ik eigenlijk aan mijn eigen behoeften?

Zijn er dingen die ik voor anderen zonder nadenken doe, maar die ik voor mezelf steeds opnieuw uitstel?

En wat zou er veranderen wanneer ik mezelf vanaf nu dezelfde liefde, aandacht en zorg zou geven die ik zo vanzelfsprekend aan anderen geef?

• Misschien begint dat inderdaad met een kwartiertje eerder opstaan om een fijn ontbijt voor jezelf te maken.
• Misschien met een vaste middag vrij voor jezelf waarop je iets doet waar jij blij van wordt.
• Misschien met het bespreekbaar maken van de zorg voor je ouders, zodat je niet langer alles alleen hoeft te dragen.
• Of misschien met het uitspreken van een grens die je al heel lang voelt, maar waar je tot nu toe niets mee hebt gedaan.

Het hoeft niet groot te zijn. Begin klein. Met één ding. Eén moment waarop je vanaf nu bewust voor jezelf gaat zorgen. En geef dat moment dezelfde waarde als de afspraken die je met anderen maakt.

Want een afspraak met jezelf is vanaf nu belangrijker dan een afspraak met anderen. Vanaf nu is het belangrijk om jezelf serieus te nemen. Om jezelf belangrijk genoeg te vinden om goed voor te zorgen.

En bij het besef dat jij niet alleen verantwoordelijk bent voor wat je anderen geeft, maar ook voor wat je jezelf geeft.

Dat is wat mij betreft een van de mooiste vormen van vrouwelijk zelfleiderschap.

Ik wens je een heerlijke week en tot de volgende keer maar weer!