Het is weer zover, het voedingscentrum heeft wederom een nieuwe Schijf van Vijf gelanceerd. En daar is best het een en ander over te doen. Terecht als je het mij vraagt. Het blijft namelijk echt heel bijzonder dat een instituut dat ooit in het leven is geroepen om de burger te informeren over gezonde voeding zo vaak haar mening wijzigt.

De nieuwe Schijf van Vijf is daarvan een prachtig voorbeeld van hoe het niet moet. En van hoe gevaarlijk het is wanneer een instituut als dit is gelieerd aan de overheid en er ook voor kiest om het overheidsbeleid te volgen in plaats van het beleid dat nodig is voor een optimale gezondheid.

Ik heb er veel vragen over gekregen dus ik dacht: hoogste tijd voor een podcast waarin ik mijn visie op de nieuwste versie van de Schijf van Vijf geef. Ik ben het namelijk met een aantal dingen absoluut niet eens. Zeker voor vrouwen 50+ is deze nieuwe Schijf van Vijf ronduit gevaarlijk. In deze podcast leg ik je uit waarom.

Ik wens je heel veel luisterplezier!

You can also listen to the podcast in these podcast apps:

• Apple Podcast ⤴
• Spotify Podcast ⤴
• YouTube Music Podcast ⤴
• YouTube Video ⤴

DE NIEUWE SCHIJF VAN VIJF

Dag mooie vrouw!

Daar ben ik weer vanuit een regenachtig Spanje. Maar we mogen echt niet klagen want we hebben er een heerlijke maand opzitten. Dus een klein beetje regen voor het stof is heel erg welkom. Er komen waarschijnlijk nog genoeg zonnige dagen aan. Hoe gaat het hier verder? Als je mijn wekelijkse nieuwsbrief leest dan weet je al dat ik hier een zieke hond heb. Mijn hondje Teun van 14 en een half is behoorlijk aan de diarree. We hebben hem zelfs vorige week op moeten laten nemen omdat ie vocht nodig had. Maar gelukkig is ie inmiddels weer thuis en gaat het alweer iets beter. Ik geef hem wortelsoep met gepureerde kipfilet. Een grootmoedersrecept dat echt supergoed blijkt te werken. Je kookt de wortelen minimaal anderhalf uur. Daardoor komen er bepaalde suikers vrij die een film maken in de darmwand waardoor slechte bacteriën zich niet meer kunnen hechten en dus worden afgevoerd. Dus Teun poept nu oranje ha, ha. Hij krijgt ook alweer praatjes dus ik heb goede hoop dat ie in ieder geval dit jaar nog van de Spaanse zomer kan genieten, lekker in het zonnetje.

Verder zijn we goed op weg met het café voor de pelgrims, dat willen we ergens eind volgende week, rond 8 mei gaan openen. Het plan is om dan het hele dorp uit te nodigen en hen aan te bieden wat we ook de pelgrims aanbieden. En daarna gaan we dan open voor de pelgrims. Ik ben heel benieuwd. Mei en september zijn namelijk de topmaanden hier en er komen heel wat pelgrims door het dorp iedere dag. We hebben werkelijk geen idee wat we kunnen verwachten, dus we gaan het ook hier wel weer zien.

Goed, dan over naar het onderwerp van de podcast voor deze week en dat is de nieuwe schijf van vijf. Want het voedingscentrum is weer lekker bezig al zeg ik het zelf. Ik had er natuurlijk al wel wat over gehoord, dus ik ben er maar even ingedoken voor je. En ik kan je nu al vertellen dat ik het helemaal, maar dan ook echt helemaal niets vind. Nu ben ik sowieso al nooit een groot fan geweest van het voedingscentrum, maar wat ze nu hebben gepresenteerd slaat echt helemaal nergens op. Dit gaat niet meer over gezondheid, dit is gewoon een politiek verhaal geworden. Als je je hieraan gaat houden kan ik je één ding garanderen en dat is dat je er zeker niet gezonder op gaat worden.

Op de site van het voedingscentrum heb ik mijn leeftijd ingevuld en of ik vlees en of vis eet. Ja natuurlijk doe ik dat. Vervolgens kreeg ik een praktisch overzicht van wat ik dan moet eten. Ik zal het even voor je voorlezen:

Elke dag lekker eten met…

• 250 gram groente
• 200 gram fruit
• 140 gram volkorenbrood en -ontbijtgranen
• 150 gram volkoren graanproducten en aardappelen
• 1,4 liter dranken
• 40 gram smeerbare en vloeibare vetten en oliën
• 30 gram ongezouten noten
• 500 milliliter zuivel en zuivelalternatieven
• 20 gram kaas

En neem elke week:

• 250 gram peulvruchten, tofu en tempé
• 100 gram vis
• 3 eieren
• 300 gram vlees, waarvan maximaal 100 gram rood vlees

Ik ga het stap voor stap met je doorlopen want voor vrouwen 50+ kan dit op een aantal belangrijke punten echt anders uitpakken. Onder het mom van duurzaamheid kun je zo onbedoeld tekorten creëren in je lijf als je dit klakkeloos volgt.

Als je het hele lijstje meerekent, kom je uit op ongeveer 70 gram eiwit per dag. Dat is voor vrouwen 50+ vaak aan de lage kant. Ons lichaam heeft tijdens en na de overgang vaak meer eiwitten nodig, zeker als je kijkt naar spierbehoud, herstel en verzadiging.

Waar het Voedingscentrum uitkomt rond de 70 gram per dag, werk ik daarom in EET als een Vrouw eerder richting minimaal 100 gram per dag, natuurlijk afhankelijk van gewicht, doel en klachten. Ik help je in het programma om exact uit te rekenen wat je iedere dag nodig hebt. Gebaseerd op jouw doelen en jouw leven.

Laten we beginnen met de hoeveelheid dierlijke eiwitten die je binnenkrijgt uit vlees, vis en eieren. Dat is voor mij persoonlijk de belangrijkste, omdat deze eiwitten efficiënt worden benut door het lichaam. Zeker als vrouw 50+ heb je dit nu meer dan ooit nodig.

De reden dat ik plantaardige eiwitten minder meeneem, is omdat ze minder efficiënt worden benut en je er vaak meer van nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. Daarbij moet je ze vaak combineren, bijvoorbeeld met granen om ze compleet te maken waardoor je al snel teveel koolhydraten binnenkrijgt. En zeker voor vrouwen 50+ is dat niet altijd ideaal. Maar daar kom ik dadelijk even op terug.

Zuivel zie ik zelf niet als ideale basis voor je eiwitinname, omdat zuivel na je vijftigste een veel grotere invloed heeft op je insulinespiegel en dus ook op je hormonale balans. Daarnaast zijn er ook veel vrouwen die gevoelig reageren op lactose en zuivel daarom beperken of vermijden. En als jij een van die vrouwen bent, dan mis je dus gelijk bijna de helft van je dagelijkse eiwitten.

Goed, de dierlijke eiwitten. Volgens het voedingscentrum hebben we per week genoeg aan 100 gram vis, 3 eieren en 300 gram vlees. Ik heb hier dus even de plantaardige eiwitten en de zuivel buiten beschouwing gelaten.

Als je alleen kijkt naar vlees, vis en eieren, kom je uit op ongeveer 15 gram per dag. Dat is dus echt weinig als je bedenkt dat juist deze eiwitten het meest efficiënt door je lichaam worden gebruikt. Dit zijn de eiwitten die je als vrouw 50+ juist keihard nodig hebt.

Wanneer je dus dit advies volgt van het voedingscentrum, dan koers je af op een problematisch lage inname van kwalitatief hoogwaardige eiwitten. Op termijn gaat dit gegarandeerd zorgen voor problemen. Ons lichaam heeft dagelijks eiwitten nodig voor spierherstel, de aanmaak van hormonen en enzymen, onderhoud van het immuunsysteem en voor haren, huid en nagels. Als je daar structureel te weinig van binnenkrijgt, zal je lichaam gaan compenseren door eigen weefsel af te breken.

Wanneer je dus langere tijd te weinig eiwitten binnenkrijgt, kun je denken aan klachten zoals spierverlies, minder kracht, minder energie, een slapper lichaam en een tragere stofwisseling.

Je zult meer moeite hebben met herstellen en je kunt last krijgen van brain fog. Eiwitten spelen namelijk een belangrijke rol in de aanmaak van neurotransmitters in je brein.

Ook haaruitval, broze nagels en een drogere huid zie je vaak terug bij een lagere eiwitinname. En omdat antistoffen bestaan uit eiwitstructuren, is de kans groot dat ook je immuunsysteem zal verzwakken.

Je hormonen zullen verder uit balans raken en je bloedsuikerspiegel en insulinespiegel worden instabieler, mede doordat je vaak automatisch meer koolhydraten gaat eten om de honger te stillen.

Natuurlijk is het afhankelijk van je huidige gezondheid hoe snel je klachten merkt, maar waarschijnlijk voel je al binnen enkele weken dat je minder energie hebt en je minder verzadigd voelt.

Maar hee, je bent wel heel duurzaam bezig hoor…

Overigens is ook dat nog maar de vraag. Want het hele verhaal zegt helemaal niets over transport en herkomst van alles wat in het lijstje staat. Het zegt niets over seizoensgebonden eten. Over lokale productie, over biologisch eten. Want als de veelgeprezen groente en peulvruchten van ver moeten komen, of als er voor soja grote stukken natuur worden gekapt, of als je veel kasgroenten gaat eten, dan kun je je afvragen hoe duurzaam het werkelijk is.

Als je goed kijkt naar dit advies, dan zie je dat een groot deel van je eiwitten moet komen uit zuivel en granen. Dus niet uit de meer geconcentreerde eiwitbronnen zoals vlees, vis en eieren, maar uit producten die relatief minder bijdragen per portie.

Zuivel levert inderdaad eiwitten, maar heeft zeker na je vijftigste een behoorlijke invloed op je insulinespiegel. En granen leveren ook eiwitten, maar in kleinere hoeveelheden en in een vorm die je lichaam minder efficiënt benut. Dus eigenlijk heb je er niet zo heel veel aan.

Wat je dus krijgt, is een voedingspatroon waarin je wel overal een beetje eiwitten vandaan haalt, maar nergens echt voldoende. Je gaat je dus minder verzadigd voelen, je zult minder energie krijgen en je zult een constante onrust gaan voelen omdat je lichaam blijft zoeken naar de juiste voedingsstoffen.

Na je vijftigste heeft je lichaam geen behoefte aan “een beetje van alles”. Het heeft behoefte aan voldoende bouwstoffen, op de juiste momenten, in een vorm die het ook echt kan gebruiken. En dat is precies waar dit advies echt volledig de plank misslaat.

Goed, laten we eens verder gaan met het lijstje, met het advies dat het voedingscentrum mij als vrouw 50+ geeft.

Laten we eens kijken waarmee ik elke dag opnieuw ´lekker mag eten´ als het gaat over de koolhydraten.

Ze hebben het over 250 gram groente, daar ga ik in mee. Dat mag van mij zelfs nog wel wat meer zijn. Wat ik dan weer jammer vindt, is dat het advies niet zegt niet welke groente ik het beste kan eten. Want er zijn heel veel groenten die voor vrouwen 50+ niet heel handig meer zijn. Omdat ze bijvoorbeeld een behoorlijke invloed hebben op je bloedsuikerspiegel of omdat ze veel oxalaten bevatten die kunnen zorgen voor bijvoorbeeld pijn in je gewrichten. Maar over het algemeen zijn groenten in orde.

Dan wordt dagelijks maximaal 200 gram fruit geadviseerd. Ook hier wordt niet aangegeven welke soorten fruit het beste zijn. Fruit klinkt misschien gezond, maar de meeste fruitsoorten bevatten echt enorm veel suikers en als vrouw 50+ ben je daar dus tot drie keer meer gevoelig voor. Dus ook hier is het echt heel belangrijk om te kijken naar de soorten fruit die je eet en vooral: wanneer (op welke momenten van de dag) je fruit eet.

Gaan we verder met volkorenbrood, ontbijtgranen, volkoren graanproducten en aardappelen. Oftewel de geconcentreerde koolhydraten. Daarvoor geldt dat het effect op de bloedsuiker groot is. Al deze geconcentreerde koolhydraten zorgen ervoor dat je bloedsuikerspiegel behoorlijk snel zal stijgen. Zeker wanneer je een vrouw 50+ bent en dus tot drie keer meer gevoeliger bent voor alles waar suikers inzitten of wat in je lichaam wordt omgezet in suikers is deze groep echt oppassen geblazen. Als je tenminste niet wilt eindigen met een enorme menopauzebuik en allerlei vervelende overgangsklachten.

Er zijn hier meerdere dingen die scheef gaan.

Ten eerste natuurlijk het enorme effect op je bloedsuikerspiegel. Nu zou dit nog geremd kunnen worden als je voldoende eiwitten zou eten. Dus als je minimaal per dag 300 gram kwalitatief hoogwaardig eiwitrijk product zou eten en dus ongeveer netto 100 gram dierlijke eiwitten binnen zou krijgen. De eiwitten dempen de enorme suikerpieken in je bloedsuikerspiegel waardoor je minder snel honger hebt.

Koolhydraten doen dit veel minder, zeker wanneer je te weinig eiwitten eet. En waarschijnlijk merk je dat zelf ook wel, wanneer je een maaltijd eet die niet voldoende eiwitten bevat heb je eerder weer honger. Als je het advies van het voedingscentrum zou volgen, dan krijg je verhoudingsgewijs heel veel koolhydraten binnen en maar heel weinig kwalitatief hoogwaardige  eiwitten. Daardoor voel je je na de maaltijd misschien wel even vol, maar dat komt vooral door het volume. Je ervaart echter niet de diepe verzadiging die eiwitten je geven dus binnen een uur heb je vaak alweer honger. En dan ga je dus lopen snoepen en snaaien. Met als gevolg dat je bloedsuikerspiegel en je insulinespiegel steeds verder uit balans raken.

Omdat je structureel te weinig eiwitten binnenkrijgt blijft je brein zoeken naar bouwstoffen. En dat heeft er alles mee te maken dat eiwitten de bouwstenen leveren die je nodig hebt om de feel good hormonen dopamine en serotonine, maar ook allerlei andere neurotransmitters aan te maken in je brein. Wanneer je te weinig eiwitten binnenkrijgt zal je brein je daarom laten eten. Je krijgt meer behoefte aan tussendoortjes, je hebt meer snoep en snaaihonger in de avond en je energie zal minder stabiel zijn. Je zult je nooit echt goed verzadigd voelen. Daar komt nog bij dat je veel meer last zult krijgen van opvliegers en geheid midden in de nacht wakker zult worden omdat je lichaam stress heeft van alle tekorten.  En je bloedsuikerspiegel en insulinespiegel zullen chronisch ontregeld worden door dit eetgedrag.

Zelfs met de vezels van de 250 gram groente en het fruit ga je het niet redden hier. Je mist namelijk de basis en dat zijn de eiwitten.

En, als je een beetje hebt opgelet dan hebben we het nog niet gehad over de vetten. Vetten helpen ook bij de verzadiging, en gelukkig mag je van het voedingscentrum ook vetten. Ja, ja. Ze zorgen goed voor de burger.

Ze adviseren per dag maar liefst 40 gram smeerbare en vloeibare vetten en oliën en 30 gram ongezouten noten. Oftewel: ze adviseren plantaardige vetten en oliën. Tsja… op zich is er overigens niets mis met ongezouten noten of met een goede olijfolie hoor. Maar de meeste van de vetten en oliën die hier worden geadviseerd hebben een basis van zonnebloem, maïs, koolzaad of palmolie. En dat zijn de ontstekingsverwekkende vetten die juist zorgen voor allerlei problemen in je aderen en in je celweefsel, tot aan kanker aan toe. Die wil je dus juist niet teveel binnenkrijgen. Plus: ook hier ben ik van mening dat 40 gram vet per dag echt te weinig is. Ik zou ook hier zeker richting minimaal 80 gram vet per dag gaan. Waarbij je een deel van het vet haalt uit dierlijke producten.

Dan is er nog ruimte voor maar liefst 500 ml zuivel en zuivelalternatieven. En voor kaas. Je mag welgeteld 1 plakje kaas per dag… Hier kan ik heel kort over zijn: dit hebben we na ons vijftigste niet echt meer nodig. Zuivel heeft een behoorlijke invloed op je insulinespiegel en ook op de kwaliteit van je maagzuur (wat je na je vijftigste dus ook minder aanmaakt), dus voor mij is het echt een snack, niet iets dat je dagelijks zou moeten eten.  

Als je kijkt naar dit advies, dan klopt het dus van geen enkele kant. En nogmaals; dit is het advies dat aan mij persoonlijk is gegeven als vrouw van 54. Het is een prachtig advies dat wordt gegeven met niet een mens in gedachten, maar met een politieke agenda. Gebaseerd op het behalen van de juiste statistieken en klimaatdoelen waar ik zo mijn grote twijfels over heb. Maar dat is een andere discussie.

Ons lichaam is geen statistisch gegeven, en ons lichaam heeft ook niets met een politieke agenda. Het werkt niet op papier en het is al helemaal niet te managen vanachter een bureau.

Ons 50+ vrouwenlichaam heeft behoefte aan voeding, aan rust, en aan de juiste bouwstoffen. En daarbij denk ik aan voldoende kwalitatief hoogwaardige eiwitten afkomstig van de juiste dierlijke bronnen. Ik denk aan voldoende gezonde vetten en als je daar dan ook nog de juiste koolhydraten aan toevoegt dan ga je een basis creëren die je helpt om je bloedsuikerspiegel en nog belangrijker je insulinespiegel goed in balans te houden.

Waardoor je tekorten gaat aanvullen, de stress uit je lichaam haalt en overgangsklachten zullen gaan verminderen en zelfs verdwijnen. Je zult op een natuurlijke wijze gaan afvallen, je gaat lekkerder in je vel zitten, je wordt soepeler en pijntjes worden minder. Opvliegers zullen verminderen en je gaat veel beter slapen.

En dat komt omdat je je lichaam voldoende bouwstoffen geeft om de overstap te maken naar het nieuwe hormonale systeem dat actief tijdens en na de overgang. En als je de overgang voorbij bent, dan geef je je lichaam voldoende bouwstoffen om zichzelf optimaal te kunnen onderhouden.

Dus ook als je nu zestig of zeventig bent is dit heel belangrijke informatie. Juist dan heeft je lichaam deze manier van jezelf voeden nodig. En niet die onzin van het Voedingscentrum. Daarmee ga je de oorlog echt niet winnen. Ja, als je krakkemikkig en gebrekkig oud wilt worden en op je 70^e achter een rollator wilt lopen, dan moet je vooral dit advies volgen. Maar als je gezond ouder wilt worden, dan zou ik het gelijk in de prullenbak kiepen.

Het advies dat het Voedingscentrum je geeft zet je lichaam in de overlevingsstand en zorgt ervoor dat je gezondheid binnen een paar maanden achteruit zal gaan. Met alle gevolgen op de langere termijn. Het zal moeten gaan compenseren en zichzelf gaan afbreken om aan voldoende eiwitten te komen. De grote hoeveelheid koolhydraten die je iedere dag moet eten zorgt ervoor dat je insulinespiegel steeds verder uit balans gaat en dat geeft weer enorme stress aan je lijf waardoor je cortisolspiegels omhoog gaan. Met alle gevolgen van dien. Je blijft honger houden, je blijft zoeken naar eten en je blijft vechten met jezelf. En dat willen we natuurlijk niet.

Dus in EET als een Vrouw gaan we het anders doen. Daarin leer ik je wat je wél nodig hebt vanaf je vijftigste en waarom. Het is het enige voedingsprogramma dat helemaal is afgestemd op vrouwen 50+. Waarin je exact die voeding gaat eten die je werkelijk nodig hebt. Je leert wat er gebeurt in je lichaam tijdens en na de overgang en ik leer je alle nieuwe spelregels die vanaf nu gelden voor jouw vrouwelijke 50+ lijf. Zodat je fit, vitaal en gezond en vooral zonder tekorten oud kunt worden.

De inschrijving voor de zomergroep opent over een paar weken. Dus als je interesse hebt om deel te nemen meld je dan vooral aan voor de wachtlijst op de website. Je ontvangt dan van mij bericht zodra de deuren openen.